اختصاصی هزار و یک شهر؛ ترجمه: نیلوفر کیوان‌پور – روز فراروی زمین لحظه‌ای است که در آن تقاضای بشر برای منابع طبیعی از ظرفیت بازسازی سالانه زمین فراتر می‌رود. در سال ۲۰۲۵، این روز در ۲۴ جولای رخ داد؛ زودهنگام‌ترین تاریخ از زمان آغاز محاسبات در سال ۲۰۰۶.

این رویداد در سال ۲۰۰۶ توسط اندرو سیمز، نویسنده و اقتصاددان سیاسی، با همکاری شبکه جهانی ردپای اکولوژیک معرفی شد. از آن زمان، این روز هر سال محاسبه و اعلام می‌شود و هر سال زودتر فرا می‌رسد، که نشان‌دهنده شتاب مصرف منابع و تهی شدن ذخایر زمین است.

محاسبات جدید نشان می‌دهد در سال ۱۹۷۲ این روز در ۳۱ دسامبر بود، اما تا ۱۹۷۹ به ۳ نوامبر رسید. در دهه ۱۹۸۰ به دسامبر بازگشت، اما در ۱۹۸۹ به ۱۲ اکتبر رسید. از ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۹ در اکتبر باقی ماند و در ۱۹۹۹ به ۲۵ سپتامبر رسید. در سال ۲۰۰۶، تاریخ آن ۲۲ اوت بود.

این تاریخ در سال ۲۰۱۸ برای اولین‌بار به جولای رسید، در ۲۰۲۰ به‌طور موقت به اوت بازگشت و از آن زمان در جولای باقی مانده است. پیش‌تر، زودهنگام‌ترین تاریخ ۲۵ جولای در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ بود. ثبت ۲۴ جولای در ۲۰۲۵ نشان‌دهنده شدت مصرف منابع و ناتوانی طبیعت در پاسخگویی به این تقاضاست.

طبق گزارش شبکه جهانی ردپای اکولوژیک، ما منابع را ۱.۸ برابر سریع‌تر از بازسازی آن‌ها مصرف می‌کنیم. آب شیرین، درختان و غذاهای دریایی سریع‌تر از بازسازی برداشت می‌شوند و انتشار کربن بشر بیش از ظرفیت جذب اکوسیستم‌هاست.

شبکه جهانی ردپای اکولوژیک تأکید می‌کند که این روند مصرف، اثری تجمعی دارد. با پیشی گرفتن مصرف از بازسازی، فشار بر منابع افزایش یافته و بشر نزدیک به عبور از هفت مورد از نه مرز سیاره‌ای شده است.

لوئیس آکنجی، عضو هیئت‌مدیره شبکه جهانی ردپای اکولوژیک، می‌گوید: «ما محدودیت‌های آسیب اکولوژیکی را به حداکثر کشانده‌ایم. یک‌چهارم قرن بیست‌ویکم گذشته و حتی اگر امروز آسیب را متوقف کنیم، ۲۲ سال بازسازی اکولوژیکی به زمین بدهکاریم. برای حفظ این سیاره به‌عنوان خانه‌مان، این سطح از فراروی نیازمند جاه‌طلبی بی‌سابقه‌ای در سازگاری و کاهش است.»

اما هنوز فرصت برای تغییر مسیر وجود دارد. کمپین «قدرت امکان» راهکارهایی پیشنهاد می‌کند:

• کاهش ۵۰ درصدی انتشار کربن: جابجایی تاریخ به سه ماه دیرتر.

• کاهش ۵۰ درصدی ضایعات غذایی جهانی: جابجایی تاریخ به ۱۳ روز دیرتر.

• توافق سبز جدید جهانی: جابجایی تاریخ به ۴۲ روز دیرتر.

• تولید ۷۵ درصد برق از منابع تجدیدپذیر: جابجایی تاریخ به ۲۶ روز دیرتر.

ماتیس واکنرناگل، هم‌بنیان‌گذار شبکه جهانی ردپای اکولوژیک، می‌گوید: «قوانین فیزیک اجازه ادامه فراروی را نمی‌دهند. این وضعیت یا با طراحی آگاهانه پایان می‌یابد یا با فاجعه‌ای ناخواسته. انتخاب گزینه بهتر نباید دشوار باشد، به‌ویژه با وجود این همه راهکار ممکن.»