اختصاصی هزار و یک شهر به نقل از گاردین – مطالعهای تازه از دانشگاه کمبریج نشان میدهد برخی از میکروبهای مفید روده قادرند تا ۷۵٪ از ترکیبات سمی PFAS را از بدن موشها دفع کنند. PFAS، خانوادهای از حدود ۱۵ هزار ترکیب شیمیایی است که در تولید محصولات ضدآب، ضدلک و مقاوم به چربی بهکار میروند و به دلیل ماندگاری بالا در طبیعت و بدن انسان، به آنها «مواد شیمیایی ماندگار» یا forever chemicals گفته میشود.
این ترکیبات با طیف گستردهای از مشکلات جدی سلامتی مانند سرطان، نقصهای مادرزادی، ضعف سیستم ایمنی، افزایش کلسترول و بیماریهای کلیوی مرتبط هستند. مطالعات آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده نشان داده که هیچ سطحی از این مواد در آب آشامیدنی بیخطر نیست.
در این پژوهش، پژوهشگران با «انسانیسازی میکروبیوم موشها» و وارد کردن ۹ گونه از باکتریهای مفید به روده آنها، دریافتند که این باکتریها میتوانند PFAS موجود در غذا را جذب کرده و سپس از طریق مکانیزمی شبیه پمپ، آن را از سلولهای خود بیرون رانده و از طریق مدفوع دفع کنند.
آنا لیندل، دانشجوی دکترای دانشگاه کمبریج و یکی از نویسندگان این مطالعه، میگوید: «اگر بتوان این یافتهها را به انسان تعمیم داد و از آنها برای ساخت مکملهای پروبیوتیک استفاده کرد، میتوان راهحلی کمعارضه و طبیعی برای حذف PFAS از بدن یافت.»
گرچه پژوهشگران در ابتدا به دنبال بررسی تأثیر میکروبها بر PFAS نبودند و روی ۴۲ آلاینده غذایی متداول تمرکز داشتند، اما عملکرد قابلتوجه برخی میکروبها در دفع PFAS آنها را به این سمت هدایت کرد.
مطالعه نشان داد که میکروبها بهویژه در دفع ترکیبات «زنجیره بلند» PFAS که خطرناکتر و ماندگارتر از زنجیرههای کوتاه هستند، مؤثر عمل میکنند. از جمله، دو مادهی PFOA و PFNA با نرخهای ۵۸٪ و ۷۴٪ از بدن موشها دفع شدند.
لیندل و دیگر پژوهشگران، هماکنون شرکت نوپایی با نام Cambiotics تأسیس کردهاند تا مکملهای پروبیوتیکی بر پایه این میکروبها را توسعه دهند. مرحله بعدی تحقیق، انجام مطالعات انسانی خواهد بود.
با این حال، لیندل هشدار میدهد که این دستاورد نباید جایگزین راهحلهای کلان برای مقابله با بحران جهانی PFAS شود: «این پژوهش نباید بهانهای برای کماهمیت جلوه دادن ضرورت اقدامات پایدارتر و گستردهتر در برابر آلودگی PFAS باشد.»
- PFASها در خون انسان بین دو تا پنج سال باقی میمانند و دفع کامل آنها ممکن است دههها طول بکشد.
- پیشتر، تنها گزینههای کاهش PFAS در بدن شامل خونگیری و داروی کاهش کلسترول با عوارض جانبی زیاد بود.