اختصاصی هزار و یک شهر؛ نسترن کیوان‌پور – این نمایشگاه، به مثابه یک گفت‌وگوی بلند میان معماری و بحران اقلیمی‌ست؛ جایی که ساختمان‌ها نه‌تنها در مظان اتهام برای سهم‌شان در گرمایش زمین قرار می‌گیرند، بلکه هم‌زمان به‌عنوان فرصت‌هایی تازه برای بازآفرینی آینده معرفی می‌شوند.

در دل این نمایشگاه، پروژه‌هایی از نقاط گوناگون اروپا گرد آمده‌اند: از مدرسه‌ای در ویل‌دِرشتات آلمان گرفته تا بلوک‌های مسکونی در ایبیزا و بروکسل. هر یک، با زبان مصالح و هندسه‌ی خود، در حال پاسخ به یک سؤال‌اند: چطور می‌شود ساخت، اما کمتر آسیب زد؟ چطور می‌شود بنا را نه صرفاً برای انسان، که برای زمین طراحی کرد؟

در میان این پروژه‌ها، کودکستانی در ماربورگ چشم‌نواز است که به‌عنوان یک بنای «پلاس انرژی» نه‌تنها کم‌مصرف است، بلکه انرژی تولید می‌کند. برج مسکونی در پفورتسهایم نیز با سیستم‌های هوشمند صرفه‌جویانه‌اش، یادآور آینده‌ای ممکن است. انبار صنعتی متروکه‌ای در بازل، با دستان معماران، به فضایی فرهنگی بدل شده و بازاستفاده از فضا را در معنای واقعی کلمه نشان می‌دهد.

اما نمایشگاه، تنها در محدوده‌ی ساختمان‌های ساخته‌شده نمی‌ماند. بخشی از آن با عنوان «آیا به زبان کربن سخن می‌گویی؟» به قلم استودیوی معماری Henning Larsen، مخاطب را با مفهوم کربن نهفته در مصالح ساختمانی آشنا می‌کند؛ روایتی از آن‌چه ما نمی‌بینیم، اما زمین با هر گرمش تاوان می‌دهد. مؤسسه فناوری کارلسروهه نیز تحقیقات آینده‌نگرانه‌ی خود درباره‌ی مصالح نو، طراحی چرخشی و ساخت کم‌مصرف را با ما به اشتراک می‌گذارد.

در کنار این‌ها، صداهایی از دانشجویان دانشگاه‌های برلین، کاسل، زوریخ و درسدن شنیده می‌شود؛ جوانانی که گویی از آینده آمده‌اند و هنوز خیال‌بافی را بلدند. در این صداها، ایده‌هایی برای معماری بی‌کربن، طراحی‌های سازگار با اقلیم و خیابان‌هایی سبزتر شنیده می‌شود.

برخی نام‌های بزرگ از حوزه‌های برنامه‌ریزی شهری، اقتصاد محیط‌زیست و مدیریت عمومی نیز در این نمایشگاه حضور دارند: از آندریا گبهارد تا کلودیا کِمفرت. هر کدام از زاویه‌ای متفاوت، بحران اقلیم را در معماری بازتاب داده‌اند. این نگاه‌های بین‌رشته‌ای، روح نمایشگاه را شکل داده‌اند.

و در این میان، آن‌چه این نمایشگاه را از یک گالری صرف فراتر می‌برد، حضور جسمانه‌ی ماجراست: ماکت‌های عظیم، سازه‌های واقعی و بازسازی مصالح، به بازدیدکننده فرصت لمس کردن آینده را می‌دهد.

نمایشگاه «معماری و انرژی» نه درباره‌ی ساختمان‌ها، بلکه درباره‌ی بازاندیشی در خود ساختن است. درباره‌ی این‌که وقتی زمین تب دارد، ما – معماران، شهرسازان، شهروندان – باید دوباره درباره‌ی طرح‌مان فکر کنیم. دوباره درباره‌ی ردپایی که می‌گذاریم.

خبر اصلی را می‌توانید با عنوان “Architecture and Energy: Building in the Age of Climate Change” در وبسایت archdaily بخوانید.